ကမၻာေပၚမွာ ခန္႔ညားထယ္၀ါမွဳအရွိဆုံး သမိုင္းေၾကာင္းအထင္ရွားဆုံးႏွင့္ အလွဆုံးၿမိဳ႕ေတာ္ကေတာ့ ဂရိႏိုင္ငံက “ေအသင္” ပါဘဲ။ ေအသင္ၿမိဳ႔ေတာ္ဟာ “အလြန္ပဥၥလက္ဆန္တဲ့ ၿမိဳ႕ေတာ္”ပါတဲ့။ လူအမ်ားက အဲလို သတ္မွတ္ထားႀကတယ္။ ေအသင္ၿမိဳ႕ေတာ္ရယ္လို႕ ၿဖစ္ေပၚလာပံု က အလြန္ဆန္းက်ယ္ပါတယ္။ ေအသင္ရဲ႔ ေရွးဦးသမိုင္းကာလေတြမွာ လူေတြနဲ႕နတ္ေတြဟာ အၿမဲေရာေထြးေနတယ္။ လူေတြကေရာ နတ္ေတြကေရာအေလးထားရတဲ့ ၿမိဳ႔ေတာ္ႀကီးဟာ ေအသင္ေပါ့။အထူးျခားဆုံးကေတာ့ သူ႔ထံကို မလာ လာခ်င္ေအာင္ ညိွ႔ဳယူဖမ္းစားႏိုင္တဲ့စြမ္းအားနဲ႔ ျပည့္စံုျခင္းဘဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါတင္ဘဲလားဆိုေတာ့ မကေသးပါဘူး။ ေတြးေခၚေမွ်ာ္ျမင္မွဳ အရွိဆုံး ပညာဥာဏ္အႀကီးဆုံးလူသားေတြကုိ ေရွးဦးအက်ဆုံး ေမြးဖြားေပးခဲ့တဲ့ၿမိဳ႔ေတာ္ႀကီးလဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ “ဆိုကေရးတီးစ္” “ပေလတိုး” “ဟုမၼား” “ဟီရိုဒိုးတပ္စ္”စတဲ့ ပုဂၢိဳလ္အေက်ာ္အေမာ္ေတြ ကိုေပါ့။ ဟီရိုဒိုးတပ္စ္ (Herodotus) အပလိုဒိုးရပ္စ္ (Apollodorus) အိုဗစ္ဒ္(Ovid)ပလူတားခ်္(Plutarch) ပူဆားနီးယပ္စ္(Pausanias) စတဲ့ အေက်ာ္အေမာ္စာေရးဆရာမ်ားလည္းရွိပါေသးတယ္။ ဒီမိုကေရစီ စတင္ထြန္းကားရာ ေဒသလည္းျဖစ္တယ္။ သမိုင္းစာမ်က္ႏွာေတြေပၚမွာ ရုပ္ပံုေတြႏွင့္တကြ တေလးတစားေဖၚျပျခင္းခံရတဲ့ ၿမိဳ႔ေတာ္၊ ေထာင္ေသာင္းခ်ီ လာေရာက္လည္ပတ္ႀကတဲ့ ဥေရာပဧည့္သည္ေတာ္ေတြ မျပတ္စီး၀င္ေနတဲ့ ၿမိဳ႔ေတာ္ပါ။ “အိုလန္းပတ္နတ္ကြန္း” “ပါသီႏြန္ေက်ာင္းေတာ္” “မီခရိုလီမာႏို” တို႕လို ကမၻာ့ အခမ္းနား အႀကီးက်ယ္ဆုံး စာရင္း၀င္ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ အေဆာက္အဦးမ်ားစြာျဖင့္ ယဥ္ေက်းမွဳ ထြန္းကားပ်ံ့ပြားႀကြယ္၀ရာ ၿမိဳ႔တၿမိဳ႔အၿဖစ္ေက်ာ္ႀကားေနဆဲဲျဖစ္္တယ္။ ေအသင္ရဲ႕ နာမည္အထင္ရွားဆုံး လူသိအမ်ားဆုံး ေရွးေဟာင္းအထိမ္းအမွတ္ရုပ္တုမ်ား ျပတိုက္အမ်ိဳးမ်ိဳး စသည္မ်ား ကို ဥေရာပကသာမက ကမၻာ့လူသားသန္းေပါင္းမ်ားစြာ ေန႔ေန႔ညည တအံ့တၾသ တေလးတစားေလ့လာ ႀကည့္ရွဳႀကတယ္။
